AKJ in aanbevelingen rapport geweld jeugdzorg

Op vrijdag 21 februari hebben de ministers De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) en Dekker (Rechtsbescherming) een brief gestuurd aan de Tweede Kamer. Daarin laten zij weten op welke wijze invulling wordt gegeven aan de aanbevelingen uit het eindrapport van Commissie De Winter “Onvoldoende beschermd, geweld in de Nederlandse jeugdzorg van 1945 tot heden”. Hierin kondigen zij ook een financiële tegemoetkomingsregeling aan voor slachtoffers van geweld in de jeugdzorg. Hoe de regeling er precies uit gaat zien, is nog niet bekend. Wel is bekend dat het Schadefonds Geweldsmisdrijven de regeling gaat uitvoeren. Meer informatie hierover vindt u op de website van dit Schadefonds.

AKJ en haar vertrouwenspersonen genoemd in aanbevelingen

Het AKJ en onze vertrouwenspersonen worden in een aantal aanbevelingen genoemd, omdat ook wij – vanuit onze rol en expertise – een bijdrage willen leveren aan het voorkomen, signaleren en aan de kaak stellen van geweld in de jeugdzorg.

Het AKJ heeft in een brief op 13 juni 2019 laten weten geschokt te zijn over de uitkomsten van het onderzoek van de Commissie De Winter. We gaven toen aan dat wij een bijdrage leveren aan de uitvoering van met name de aanbeveling dat jongeren toegang moeten krijgen tot een onafhankelijke vertrouwenspersoon. Een stap in de goede richting is de wettelijke verankering per 1 juli 2019 van de vrije toegang van jeugdigen en hun (pleeg)ouders tot de onafhankelijke vertrouwenspersoon. Zij hebben te allen tijde zelfstandig toegang tot contact met een vertrouwenspersoon zonder tussenkomst van anderen. Dit staat naast de vrije toegang van de vertrouwenspersoon tot jeugdigen die verblijven in jeugdhulpinstellingen (dit was al wettelijk vastgelegd).

Het AKJ en haar vertrouwenspersonen zien er op toe dat jeugdigen in de praktijk ook daadwerkelijk vrije toegang tot de vertrouwenspersoon hebben. Als vertrouwenspersonen signaleren dat de groepsleiding of andere medewerkers een drempel opwerpen voor jongeren om in gesprek te gaan met de vertrouwenspersoon, dan maakt de vertrouwenspersoon dit altijd direct bespreekbaar met de medewerkers en/of de leidinggevende. Indien binnen enkele dagen de drempel niet wordt weggenomen, dan meldt het AKJ dit bij de directie en – indien vervolgens langer dan 2 weken een adequate reactie zou uitblijven – bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) die dan een onderzoek zal instellen.

Het AKJ en haar vertrouwenspersonen zien er op toe dat jeugdigen in de praktijk ook daadwerkelijk vrije toegang tot de vertrouwenspersoon hebben. Als vertrouwenspersonen signaleren dat de groepsleiding (of andere medewerkers) een drempel opwerpt voor jongeren om in gesprek te gaan met de vertrouwenspersoon, dan maakt de vertrouwenspersoon dit altijd bespreekbaar met de medewerkers en/of de leidinggevende. Indien hiermee de drempel niet wordt weggenomen, dan meldt het AKJ dit bij de directie en – indien nodig – bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

Naar aanleiding van het rapport en gesprekken met VWS heeft het AKJ gekeken op welke wijze wij nog meer kunnen bijdragen aan het signaleren en mogelijk voorkomen van geweld in de jeugdzorg. Dit heeft ertoe geleid dat het AKJ en onze vertrouwenspersonen genoemd worden in de uitwerking van een aantal aanbevelingen. Een voorbeeld hiervan staat onder aanbeveling 8: verbeteren van ondersteuning voor pleegouders. Het AKJ zet zich in voor een betere vindbaarheid van de vertrouwenspersoon voor pleegkinderen en pleegouders, want ook zij hebben recht op ondersteuning van een onafhankelijke vertrouwenspersoon. Om er voor te zorgen dat zij weten dat zij dit recht hebben, wat de vertrouwenspersoon voor hen kan betekenen en hoe zij de vertrouwenspersoon kunnen bereiken zijn er afspraken gemaakt met de Nederlandse Vereniging van Pleegouders (NVP) over het geven van voorlichting aan pleegouders. Ook maken we gebruik van social media om pleegkinderen en pleegouders beter te bereiken.

Ook onder aanbeveling 11: een proactief, sterker en onafhankelijk toezicht organiseren staat het AKJ genoemd. Het AKJ wil de rol en de positie van de onafhankelijke vertrouwenspersoon versterken en bestendigen. Dit doen we door aan iedere locatie waar jeugdigen verblijven een eigen vertrouwenspersoon te koppelen die de jeugdigen volgens een vaste frequentie bezoekt. De vertrouwenspersoon maakt afspraken met de medewerkers van de instelling over het bezoek om dit zodanig in te passen dat het onderdeel wordt van het normale dagprogramma. Op veel locaties loopt dit goed en is het bezoek van de vertrouwenspersoon normaal onderdeel van het normale dagprogramma. Echter, dat is nog niet overal het geval en de vertrouwenspersonen werken er hard aan om dit wel te bewerkstelligen.

Tot slot

Uit het rapport van commissie De Winter blijkt dat slachtoffers met hun geweldservaringen zelden bij iemand terecht konden. Het AKJ betreurt dit ten zeerste en streeft ernaar voor alle jeugdigen die te maken hebben met jeugdhulp een luisterend oor te bieden. Om dit mogelijk te maken bezoeken onze vertrouwenspersonen de jeugdigen in alle jeugdhulporganisaties van Nederland met een vaste regelmaat. Onze vertrouwenspersonen zijn bekend bij deze jeugdigen en kunnen ook telefonisch, via chat, app en mail worden benaderd. Op deze manier tracht het AKJ er voor te zorgen dat jeugdigen elke werkdag bij een vertrouwenspersoon terecht kunnen.


Terug naar nieuwsoverzicht